Dáng đi nói lên tính cách nhân vật

Ngồi ở một quán cà phê vỉa hè và nhìn người qua lại, bạn sẽ nhận ra mình đang đoán về họ mà không cần nghe họ nói câu nào. Anh nhân viên văn phòng đi nhanh, cắm cúi, tay cầm điện thoại. Bà cụ đi chợ bước ngắn, hơi khom, tay xách giỏ. Cậu thanh niên vừa thắng trận bóng bước dài, vai lắc lư. Dáng đi là một "tấm danh thiếp" di động.

Trong phim, nhân vật thường xuất hiện lần đầu bằng việc đi vào khung hình. Đó là cơ hội vàng để giới thiệu tính cách, và cũng là nơi nhiều phim 3D bỏ phí bằng một dáng đi mặc định giống hệt nhau cho mọi nhân vật.

Cấu trúc một bước đi

Đi bộ là một chu kỳ lặp lại. Một chu kỳ đầy đủ gồm hai bước (chân trái rồi chân phải). Mỗi bước có bốn tư thế chính:

1. Tiếp đất (contact): gót chân trước vừa chạm đất, hai chân dang ra rộng nhất.
2. Hạ thấp (down): chân trước nhận trọng lượng, đầu gối hơi khuỵu, cơ thể ở vị trí thấp nhất.
3. Bước qua (passing): chân sau nhấc lên, đi qua chân trụ.
4. Nâng cao (up): chân trụ đẩy cơ thể lên vị trí cao nhất, chuẩn bị đổ về phía trước cho bước tiếp theo.

Hiểu bốn tư thế này quan trọng vì gần như mọi biến tấu về tính cách đều là thay đổi ở một trong bốn điểm đó. Một chi tiết hay bị quên: đi bộ thực chất là liên tục ngã về phía trước và đỡ lại bằng chân.

Những "núm vặn" tạo nên tính cách

Hãy hình dung dáng đi như một bảng điều khiển có nhiều núm. Vặn mỗi núm một chút, bạn có một con người khác.

Nhịp (tempo)

Số bước trong một khoảng thời gian. Nhịp nhanh: vội vã, lo lắng, hào hứng. Nhịp chậm: thư thái, mệt mỏi, buồn bã hoặc uy quyền.

Sải chân

Sải dài: tự tin, quyết đoán, người cao. Sải ngắn: rụt rè, cẩn thận, người già, đi trên đường trơn.

Độ nhún lên xuống

Khoảng cách giữa tư thế thấp nhất và cao nhất. Nhún nhiều: vui vẻ, trẻ con, tung tăng. Nhún ít: nghiêm túc, mệt, đang lén lút.

Hông và vai

Hông xoay và nghiêng theo chân trụ, vai xoay ngược chiều hông để cân bằng. Hông lắc rõ: tự tin, điệu đà. Vai lắc rộng: ngổ ngáo, to con. Thân người cứng đờ: căng thẳng, quân nhân, đau lưng.

Tư thế cột sống và đầu

Ngực ưỡn, cằm ngẩng: kiêu hãnh. Lưng khom, đầu cúi: buồn, xấu hổ, già yếu. Đầu đưa ra trước thân: đang vội, đang tìm kiếm, tò mò.

Tay

Tay vung rộng: năng lượng cao. Tay vung ít hoặc đút túi: thờ ơ, lạnh. Tay nắm chặt: tức giận. Tay ôm đồ vật: dáng đi bị ảnh hưởng theo trọng lượng vật đó.

Bàn chân

Chân chĩa ra ngoài, chĩa vào trong, đi bằng gót hay bằng mũi, kéo lê hay nhấc cao. Những chi tiết nhỏ này cực kỳ giàu thông tin. Một người đi kiễng mũi chân đang rón rén hoặc đang rất vui.

Ví dụ dáng đi theo kiểu nhân vật

Ông chủ tiệm vàng tự mãn: nhịp chậm, sải trung bình, ngực ưỡn, bụng đưa ra trước, tay chắp sau lưng, nhún ít, đầu ngẩng.

Cô sinh viên trễ giờ thi: nhịp nhanh, sải ngắn và gấp, đầu đưa trước thân, một tay giữ quai balo, mắt liếc đồng hồ.

Cụ ông tập thể dục buổi sáng: nhịp chậm đều, sải ngắn, lưng hơi khom, tay vung có chủ ý, bàn chân nhấc thấp.

Đứa trẻ vừa được cho kẹo: nhịp nhanh không đều, nhún rất nhiều, có lúc nhảy chân sáo, tay vung tự do.

Kẻ trộm lẻn vào nhà: nhịp chậm, đi bằng mũi chân, gối khuỵu sâu, thân hạ thấp, tay giơ ra trước để giữ thăng bằng, đầu ngó nghiêng.

Người lính sau trận đánh: nhịp chậm, chân kéo lê, vai sụp, một bên cơ thể có thể bị thương nên dáng đi lệch.

Hãy để ý: mỗi dáng đi trên đều kể được một câu chuyện ngắn mà không cần lời thoại.

Cảm xúc thay đổi dáng đi

Cùng một nhân vật, dáng đi cũng thay đổi theo hoàn cảnh. Anh chàng tự tin bước vào buổi phỏng vấn với dáng đi khác hẳn lúc anh ta bước ra sau khi bị từ chối. Đây là cách kể chuyện tinh tế: khán giả thấy sự thay đổi bên trong qua sự thay đổi bên ngoài.

Mẹo: khi viết kịch bản, hãy ghi chú cảm xúc cho mỗi lần nhân vật di chuyển, không chỉ ghi "A đi vào phòng".

Môi trường cũng ảnh hưởng

• Mặt đường: đi trên cát lún chân, trên sàn trơn bước nhỏ, lên dốc người đổ về trước, xuống dốc người ngả ra sau.
• Thời tiết: mưa thì rảo bước, co người; nắng gắt thì nheo mắt, tay che đầu; gió lớn thì nghiêng người vào gió.
• Đồ mang theo: xách nước nặng một bên thì người nghiêng sang bên kia; đội thúng thì cổ và đầu phải giữ thẳng.

Lỗi thường gặp

• Mọi nhân vật dùng chung một dáng đi. Phim trông như một đám ma-nơ-canh di động.
• Chân trượt. Tốc độ di chuyển của cơ thể không khớp với độ dài sải chân, khiến chân như trượt trên băng. Hãy chỉnh tốc độ di chuyển cho khớp với chu kỳ bước.
• Không có trọng lượng. Thiếu tư thế hạ thấp sau khi tiếp đất, nhân vật như đang lơ lửng.
• Hông và vai xoay cùng chiều. Trông cứng và không tự nhiên.
• Lặp lại chu kỳ quá máy móc. Với cảnh đi dài, thêm chút biến đổi: nhìn sang bên, chỉnh tóc, đổi nhịp.
• Phóng đại không hợp phong cách. Dáng đi nhún nhảy kiểu hoạt hình đặt vào phim chân thực sẽ lạc tông.

Checklist dáng đi

• Dáng đi có khớp với tính cách và tuổi tác nhân vật không?
• Có khớp với cảm xúc ở thời điểm đó trong câu chuyện không?
• Chân có bị trượt so với mặt đất không?
• Có tư thế hạ thấp thể hiện trọng lượng không?
• Hông và vai có xoay ngược chiều nhau không?
• Mặt đường, thời tiết, đồ mang theo có được tính đến không?
• Các nhân vật khác nhau có dáng đi phân biệt được không?

Làm điều này trong adayroi studio

Director Studio có dáng đi theo phong cách để bạn chọn cho từng nhân vật thay vì dùng chung một kiểu, và tính cách nhân vật bạn đặt ra cũng ảnh hưởng đến dáng người. Khi cần một dáng đi thật riêng, bạn có thể tự diễn và quay chuyển động bằng webcam, hoặc chỉnh từng tư thế trong Studio diễn hoạt với IK để chân bám đất không trượt.