Xây dựng nhân vật có chiều sâu cho series video

Có những kênh video mà bạn mở ra không phải vì chủ đề hôm nay, mà vì muốn xem "ông bố khó tính" hay "cô nhân viên lầy lội" lần này gặp chuyện gì. Đó là sức mạnh của nhân vật. Một video đơn lẻ có thể sống nhờ ý tưởng, nhưng một series chỉ sống lâu khi người xem gắn bó với nhân vật. Bài này hướng dẫn cách xây một nhân vật đủ sâu để đi cùng bạn qua hàng chục, thậm chí hàng trăm tập.

Nhân vật có chiều sâu là gì?

Một nhân vật "phẳng" chỉ có một nét: hài hước, hoặc nóng tính, hoặc ngây thơ. Xem vài tập là đoán được hết. Nhân vật có chiều sâu thì:

• Có mong muốn rõ ràng, thúc đẩy hành động.
• Có khuyết điểm gây ra rắc rối.
• Có mâu thuẫn bên trong: muốn một điều nhưng lại làm điều ngược lại.
• Có lịch sử giải thích vì sao họ như vậy, dù không phải lúc nào cũng kể ra.
• Phản ứng nhất quán nhưng thỉnh thoảng vẫn khiến người xem bất ngờ.

Bước 1: Viết hồ sơ nhân vật một trang

Trước khi viết tập đầu tiên, hãy viết một trang hồ sơ cho mỗi nhân vật chính. Không cần dài, nhưng phải cụ thể:

• Tên, tuổi, nghề nghiệp, nơi sống. "Bà Tư, 68 tuổi, bán xôi ở chợ Bà Chiểu hơn 30 năm."
• Ngoại hình nổi bật: một hai chi tiết dễ nhận ra. Bà Tư luôn đội nón lá cũ có quai màu đỏ.
• Mong muốn lớn: bà muốn con cháu về quê ăn Tết đông đủ.
• Nỗi sợ: sợ bị coi là lạc hậu, không còn ai cần.
• Khuyết điểm: cứng đầu, không chịu học cách dùng điện thoại.
• Thói quen, câu cửa miệng: "Hồi đó tao…", luôn dúi thêm cho khách một nắm xôi.
• Mối quan hệ: với đứa cháu nội Gen Z, với bà bán bánh mì bên cạnh.

Hồ sơ này là "kinh thánh" của series. Mỗi khi viết tập mới, bạn mở ra đối chiếu.

Bước 2: Mong muốn và khuyết điểm tạo ra câu chuyện

Công thức đơn giản cho mỗi tập: nhân vật theo đuổi mong muốn, khuyết điểm cản đường.

Ví dụ với bà Tư:

• Tập "Bán xôi online": cháu nội lập trang bán hàng cho bà. Bà muốn có thêm khách (mong muốn) nhưng nhất định không chịu chụp ảnh xôi vì "xôi ngon thì cần gì chụp" (khuyết điểm).
• Tập "Tết này về không": bà muốn con cháu về, nhưng sĩ diện không gọi điện trước, chỉ ngồi chờ.

Chỉ với một mong muốn và một khuyết điểm, bạn đã có nguồn ý tưởng gần như vô tận.

Bước 3: Cho nhân vật một giọng nói riêng

Người xem nhận ra nhân vật qua cách nói trước cả ngoại hình. Hãy xác định:

• Vùng miền và cách xưng hô. Bà Tư xưng "tao" với cháu, "bà" với khách lạ.
• Nhịp nói: nhanh, chậm, hay ngắt quãng?
• Từ vựng đặc trưng: từ cũ, từ địa phương, câu cửa miệng.
• Điều nhân vật không bao giờ nói. Bà Tư không bao giờ nói "cảm ơn" trực tiếp, chỉ dúi thêm đồ ăn.

Một bài kiểm tra hay: che tên nhân vật trong kịch bản, người đọc có đoán được ai đang nói không?

Bước 4: Thiết kế ngoại hình dễ nhận diện

Trong video ngắn, người xem chỉ có vài giây để nhận ra nhân vật quen. Hãy chọn:

• Một món đồ đặc trưng: chiếc nón, cặp kính, cái áo khoác.
• Một bảng màu riêng cho trang phục.
• Một dáng đứng, dáng đi riêng: lom khom, hấp tấp, khệnh khạng.

Quan trọng nhất là giữ nguyên những chi tiết này qua mọi tập. Nhân vật đổi ngoại hình liên tục khiến người xem mất kết nối.

Bước 5: Lên kế hoạch cho sự thay đổi

Series dài cần nhân vật thay đổi dần dần, nếu không người xem sẽ chán. Hãy nghĩ trước:

• Sau 10 tập, nhân vật học được gì? Bà Tư bắt đầu chịu dùng điện thoại, nhưng theo cách riêng của bà.
• Khuyết điểm nào được giữ lại mãi vì nó là "chất" của nhân vật?
• Mối quan hệ nào sẽ thay đổi?

Thay đổi nên chậm, có lý do, và không xoá mất cá tính cốt lõi.

Bước 6: Xây dàn nhân vật phụ làm nổi nhân vật chính

Nhân vật chính sáng nhất khi đứng cạnh người khác biệt với mình. Một vài cặp tương phản kinh điển:

• Già và trẻ: bà Tư và cháu Gen Z.
• Cẩn thận và hấp tấp.
• Nói nhiều và ít nói.
• Lạc quan và bi quan.

Mỗi nhân vật phụ cũng nên có hồ sơ ngắn, ít nhất là mong muốn, khuyết điểm và cách nói.

Giữ nhân vật nhất quán qua nhiều tập

• Ghi lại "sự thật đã xác lập" sau mỗi tập: bà Tư có ba người con, sợ chó, quê ở Bến Tre. Đừng để tập 15 mâu thuẫn tập 3.
• Theo dõi dòng thời gian: nếu series có Tết, có mùa mưa, có sinh nhật, hãy ghi lại để các tập sau khớp.
• Dùng cùng một bộ trang phục, giọng đọc cho nhân vật trong mọi tập.

Lỗi thường gặp

• Nhân vật hoàn hảo. Không khuyết điểm thì không có câu chuyện, cũng khó đồng cảm.
• Thay đổi tính cách vì tiện cho kịch bản. Nhân vật nóng tính bỗng dưng điềm tĩnh mà không có lý do.
• Mọi nhân vật đều hài. Cần có người "nghiêm túc" để cái hài nổi lên.
• Quên chi tiết đã nói ở tập trước. Người xem trung thành nhớ rất kỹ.
• Quá nhiều nhân vật ngay tập đầu. Hãy giới thiệu từ từ.

Checklist

• Mỗi nhân vật chính có hồ sơ một trang.
• Có mong muốn, nỗi sợ, khuyết điểm cụ thể.
• Có giọng nói và câu cửa miệng riêng.
• Có chi tiết ngoại hình dễ nhận ra, giữ nguyên qua các tập.
• Có kế hoạch thay đổi dần dần.
• Có sổ ghi lại "sự thật đã xác lập" và dòng thời gian.

Làm điều này trong adayroi studio

adayroi studio có công cụ dành riêng cho việc này. Mục quản lý dàn nhân vật giúp bạn tập hợp nhân vật của từng phim, còn "Nhân vật gốc" giữ một nhân vật nhất quán qua nhiều phim, rất hợp với series. Bạn có thể đặt tính cách cho nhân vật, và tính cách đó ảnh hưởng đến dáng người, nét mặt, giọng nói. Tủ đồ trang phục, kiểu tóc, mũ giúp nhân vật luôn giữ món đồ đặc trưng, và dáng đi theo phong cách thể hiện cá tính ngay cả khi chưa nói câu nào. Bạn có thể tạo tài khoản miễn phí để bắt đầu nhân vật đầu tiên.